17 Tháng Chín 2021 ..:: DOANH NGHIỆP » Tin tức chung ::.. Đăng Nhập
 Xem chi tiết
Tự do và bảo hộ
(Cập nhật: 08/06/2015 00:54:43)

Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa một loạt hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới hứa hẹn những cơ hội có một không hai cho nền kinh tế. Mặc dù vậy, cùng với việc mở ra thị trường mới, các FTA cũng thu hẹp không gian mà Chính phủ có thể áp dụng các chính sách hỗ trợ cho các ngành kinh tế nội địa. Không gian càng hẹp, chính sách lại càng phải tinh.

Mặt trái của tấm huy chương

Thời gian này không khí hội nhập lại nóng rực các diễn đàn kinh tế Việt Nam. Tuần đầu và cuối tháng 5 được đánh dấu bằng hai FTA được chính thức ký kết, một với Hàn Quốc, một với Liên minh Kinh tế Á - Âu. Quãng giữa là những ngày đàm phán căng thẳng của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) để có thể hoàn tất trong một tương lai gần. Tháng 6 này cũng hứa hẹn là những ngày cuối cùng của đàm phán thương mại tự do với EU, ít nhất là theo tuyên bố của phía EU. Việt Nam vậy là đã gần đạt bước chân trước cánh cửa thực thi của một loạt FTA lớn nhất từ trước tới nay.

Có lẽ không phải nói nhiều về những gì mà tiến trình mở cửa, hội nhập và tự do hóa thương mại mang lại cho nền kinh tế, cho việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của cả trăm ngàn doanh nghiệp và cải thiện thu nhập cho hàng chục triệu người lao động Việt Nam sau vừa tròn hai thập kỷ hội nhập. Có lẽ cũng không ai nghi ngờ về những lợi ích to lớn tiềm tàng của những FTA quan trọng mà Việt Nam sẽ có trong thời gian tới, với những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam và của cả thế giới.

Dù vậy, mọi tấm huân chương đều có mặt trái, và trong mặt trái của tấm huân chương thành tích FTA có một mảng ít được nói tới, dù không kém quan trọng. Đó là không gian chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của Nhà nước sẽ bị giới hạn tương ứng với từng cam kết trong các FTA. Và như thế, khả năng Việt Nam sử dụng các biện pháp để tạo điều kiện cho các ngành nội địa phát triển cũng sẽ giảm đi nhiều.

Lợi ích quốc gia bao giờ cũng được đặt lên hàng đầu, trong mọi tính toán, trong mọi cam kết. Không có chính phủ nào sẵn sàng đối xử hoàn toàn bình đẳng giữa các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Chuyện đã lạc hậu chưa?

Có lẽ nhiều người sẽ nghĩ: bây giờ là lúc nào rồi mà lại nói chuyện bảo hộ? Thực ra chuyện trông vậy mà không phải vậy.

Thương mại tự do - không rào cản, để hàng hóa, dịch vụ, lao động và đầu tư lưu chuyển thông suốt giữa các quốc gia, là giấc mơ tuyệt vời của nền kinh tế toàn cầu hóa.

Dù vậy, người tỉnh táo sẽ biết giấc mơ này chỉ là giấc mơ thôi. Có thể các FTA càng về sau càng xóa bỏ được nhiều rào cản hơn trong thương mại giữa các nước, có thể môi trường kinh doanh ở khắp nơi trên thế giới sẽ thuận lợi, hài hòa hơn, thống nhất và ít bị cản trở hơn. Nhưng sẽ chẳng thể nào có một thế giới đại đồng mà ở đó không còn bất kỳ rào cản thương mại nào giữa các nước hay tất cả đều chung một hệ thống quy tắc kinh doanh.

Đằng sau đó là một triết lý muôn đời: lợi ích quốc gia bao giờ cũng được đặt lên hàng đầu, trong mọi tính toán, trong mọi cam kết. Không có chính phủ nào sẵn sàng đối xử hoàn toàn bình đẳng giữa các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước và nước ngoài hay triệt tiêu toàn bộ những biện pháp ưu ái, hỗ trợ hay tạo điều kiện cho doanh nghiệp của mình.

Vì vậy, thương mại thì cứ tự do, nhưng chuyện hỗ trợ các ngành kinh tế nội địa, nhất là những ngành nhạy cảm hoặc quan trọng chưa bao giờ là chuyện lỗi thời cả.

Giàu như Nhật vẫn bảo hộ nông nghiệp tới răng, mạnh như Mỹ vẫn muốn bảo vệ ngành giày dép lộ liễu bằng thuế quan, sang như các nước thuộc OECD vẫn cứ dùng đủ mọi cách tinh vi để hạn chế hàng nhập khẩu từ nước ngoài... thì không cớ gì mà Việt Nam lại phải ngại ngùng khi nói tới các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp nội địa của mình cả!

Còn không gian cho chính sách hỗ trợ nội địa?

Thử rà lại những cam kết mà chúng ta đã có, WTO và tám FTA đang có hiệu lực, có thể thấy không gian để chúng ta hỗ trợ, bảo vệ cho doanh nghiệp nội địa đã hẹp lại đáng kể.

Hầu như đã không còn bao nhiêu không gian để bảo vệ sản xuất trong nước bằng thuế quan hay bằng các biện pháp phi thuế, trừ với một số nhóm sản phẩm nhạy cảm. Cũng không còn nhiều lắm không gian để ưu đãi cho nhà đầu tư trong nước nhiều hơn nước ngoài. Chúng ta cũng không còn được áp dụng những gói trợ cấp tín dụng riêng cho những ngành, những lĩnh vực mà chúng ta mong muốn. Chúng ta cũng sẽ không thể ưu tiên doanh nghiệp nội địa trong các cuộc đấu thầu mua sắm bằng tiền ngân sách, hay không thể tự do áp dụng các tiêu chuẩn lao động, môi trường phù hợp với sức chịu đựng của doanh nghiệp nội địa...

Mặc dù vậy, so với không gian đã bị giới hạn, không gian còn lại vẫn rộng rãi lắm. Chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng hàng rào kỹ thuật (TBT), vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS) để bảo vệ sản phẩm nội địa chất lượng tốt, bảo vệ nông sản nội địa an toàn. Chúng ta cũng có thể dùng các công cụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ (TR) nếu hàng hóa nước ngoài cạnh tranh không lành mạnh hay nhập khẩu ồ ạt gây thiệt hại cho sản xuất trong nước.

Chúng ta thậm chí vẫn có thể sử dụng các biện pháp trợ cấp tài chính cho doanh nghiệp một ngành nhất định miễn đó không phải là trợ cấp xuất khẩu hay nhằm ưu tiên sử dụng hàng nội địa, thậm chí cả các biện pháp ưu đãi tài chính không nhằm vào nhóm riêng biệt nào, hay các hỗ trợ tín dụng cho sản xuất nông nghiệp... Vả lại, còn rất nhiều không gian khác mà Việt Nam không có cam kết gì, thương mại là vô cùng, và những gì đã cam kết mới chỉ loanh quanh ở hàng hóa, dịch vụ, sở hữu trí tuệ và đầu tư mà thôi.

Ví dụ những biện pháp hỗ trợ chung cho tất cả các doanh nghiệp nhưng đặc biệt có ý nghĩa với các doanh nghiệp nội địa vốn còn yếu ớt như hỗ trợ đào tạo lao động, nghiên cứu - phát triển, cơ sở hạ tầng trong hàng rào, ngoài hàng rào... Ví dụ những biện pháp để cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, để quản lý không trở thành rào cản cho khả năng sáng tạo, kinh doanh của doanh nghiệp...

Không gian chính sách, vì vậy, vẫn còn rất rộng lớn. Có chăng là chúng ta có thực sự biết cách sử dụng, để tung cánh trong không gian đó hay không mà thôi.

Trang Nguyễn

Nguồn: TBKTSG


Tin - Bài khác
Các chuyên gia nước ngoài hiến kế cho “cuộc chơi” hội nhập
Doanh nghiệp nào phải áp dụng Luật Đấu thầu?
“Doanh nhân Việt đã bắt đầu có tư duy toàn cầu”
Ôtô nhập khẩu phải tính thuế theo cách mới
Không thực hiện phân chia lợi nhuận: Phú Mỹ Hưng có phạm luật?
“Doanh nghiệp nhà nước làm méo mó thị trường”
VietinBank, BIDV được gì sau khi “cưới” PGBank, MHB?
Thêm quyền điều tra ban đầu cho cơ quan thuế?
Hoa mắt với cách tính lãi suất vay tiêu dùng
Cách thức tiếp cận vốn vay ngân hàng
DN thực phẩm lo lắng về dự thảo thông tư mới
Bị truy thu thuế nhà thầu thay cho đối tác nước ngoài 11 tỷ đồng, DN bức xúc
Quyền được làm những gì pháp luật không cấm
Vốn ODA và những chi phí tiềm ẩn cho xã hội
Đổi cách tính thuế ôtô nhập, một mũi tên hai đích ngắm?
Quỹ đầu tư phát triển địa phương có được thành lập công ty?
Sửa đổi thêm một luật về thuế
“Quá vô lý và đẩy khó cho doanh nghiệp”
“Ma trận” sở hữu chéo: Hạn chế thế nào?
Nghị định đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) có gì đáng chú ý?
Đừng tưởng TPP toàn "màu hồng"!
Con dấu doanh nghiệp bắt buộc có không bắt buộc sử dụng
Nhiều hiệp định thương mại tự do ( FTA ) được ký, hàng xuất khẩu VN sẽ thêm rủi ro?
Ngân hàng vẫn dùng “tiểu xảo” lãi suất cho vay
Bãi bỏ điều kiện kinh doanh sau giờ “G”: Luật sư sẽ tha hồ việc?
Điều kiện kinh doanh: Bỏ cái này, "đẻ" cái khác!
Năm nay sẽ hoàn tất thủ tục thanh toán bằng nội tệ Nga – Việt
Xử lý nợ và tài sản khi chuyển đổi sở hữu DNNN
Để chi cho đầu tư phát triển: Chỉ có thể phát hành trái phiếu
Ngân hàng Nhà nước tăng tỷ giá thêm 1%
Trang 1 trong 3Đầu tiên    Trước   [1]  2  3  Tiếp   Cuối    
ĐỐI TÁC TP.HCM
ĐỐI TÁC BÌNH DƯƠNG
ĐỐI TÁC BÀ RỊA - VŨNG TÀU
ĐỐI TÁC VĨNH LONG
ĐỐI TÁC ĐỒNG THÁP
LIÊN KẾT WEBSITE
NGƯỜI DÙNG TRỰC TUYẾN
People Online Thành viên online:
Visitors Khách: 36
Members Thành viên: 0
Total Users Tổng cộng: 36

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

3,905,687