17 Tháng Chín 2021 ..:: HÌNH SỰ ::.. Đăng Nhập
 Xem chi tiết
“Quyền im lặng" cân bằng với "Quyền kết tội"
(Cập nhật: 14/07/2015 21:55:34)

 

Hiện nay theo chủ trương sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự của Nhà nước ta, nhiều vấn đề đòi hỏi phải được sửa đổi cho phù hợp với quy ước của quốc tế. Trong đó gây nhiều tranh cãi nhất là "quyền im lặng"của nghi can.

Đứng về phía ngành công an, thì tỏ ý lo ngại về việc "quyền im lặng" của nghi can sẽ gây thách thức phá án khi mà nghi can là đầu mối quan trọng nhất của vụ án nhưng lại cứ "ngậm tăm" không chịu khai báo thực về hành vi của mình.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Định Vũ Xuân Trường phát biểu ý kiến thảo luận về dự án BLTTHS (sửa đổi). (Ảnh: TTXVN)

Nhưng cũng phải ghi nhận rằng "quyền im lặng" xuất phát từ tình hình thực tiễn là đã có quá nhiều vụ bức cung dùng nhục hình đối với nghi can gây nên những án oan chấn động dư luận. Chính vì vậy "quyền im lặng" được đặt ra để làm bức tường ngăn cản việc bức cung dùng nhục hình.

Tuy nhiên, dù không có bằng chứng về việc bức cung dùng nhục hình đi chăng nữa thì cũng cần phải hiểu rằng bản chất của luật pháp là công bằng, có nghĩa là phải khiến mọi người "tâm phục khẩu phục" mà không thể chối cãi được, cho nên "quyền im lặng" đã được quốc tế hóa và là xu hướng tất yếu của xã hội loài người tiến bộ.

Công ước Quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966 mà Việt Nam ký kết gia nhập vào ngày 24/9/1982, trong bản Công ước đó quy định tại điểm g, khoản 3, Điều 14 rằng: Trong quá trình xét xử về một tội hình sự, mọi người đều có quyền được hưởng một cách đầy đủ và hoàn toàn bình đẳng những bảo đảm tối thiểu sau đây: “Không bị buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận là mình có tội”. Điều này cũng chính là "quyền im lặng" của nghi can.

Cũng cần phải chú ý là Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành của Việt Nam tại điểm c khoản 2 điều 48, 49 đã có quy định là người bị tạm giữ, bị can có "quyền trình bày lời khai", tức là việc trình bày lời khai hay không là tùy ý người bị tạm giữ, bị can, vì đó là "quyền" chứ không phải nghĩa vụ. Đây chính là "quyền im lặng" của nghi can đã được luật quy định. Tuy nhiên trên thực tế do trách nhiệm giải thích và còn do nhận thức của cả cán bộ điều tra và nghi can mà "quyền trình bày lời khai" của nghi can đã bị hiểu méo mó thành "trách nhiệm phải trình bày lời khai" của nghi can.

Và đáng chú ý nữa là tại khoản 2 Điều 72 Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành có quy định: "Lời nhận tội của bị can, bị cáo chỉ có thể được dùng làm chứng cứ, nếu phù hợp với các chứng cứ khác của vụ án.

Không dùng lời nhận tội của bị can, bị cáo làm chứng cứ duy nhất để kết tội". Điều này có nghĩa là luôn luôn phải có chứng cứ khác ngoài lời nhận tội của bị can, bị cáo thì mới kết tội được.  Tuy nhiên trên thực tế chính vì quy định như vậy mà cán bộ điều tra đã bức cung dùng nhục hình ép nghi can phải khai khớp với các chứng cứ khác để cán bộ điều tra "phá án" thành công.

Nghi can có "quyền im lặng" là một chuyện, thế nhưng bên cạnh đó cơ quan bảo vệ pháp luật lại có "quyền kết tội không phụ thuộc vào lời khai của nghi can" lại là một chuyện khác. Đây chính là sự cân bằng giữa quyền của nghi can và quyền của cơ quan bảo vệ pháp luật, để đảm bảo hai bên không làm ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của nhau.

Xét về lý luận, thì cơ quan bảo vệ pháp luật hoàn toàn có quyền kết tội dựa trên đầy đủ các chứng cứ chứng minh tội phạm mà không cần đến lời nhận tội của nghi can. Thế cho nên nghi can có "quyền im lặng" cũng không gây ảnh hưởng đến việc kết tội của cơ quan bảo vệ pháp luật.

Dù vậy thì vẫn có quy định là nghi can có quyền khai báo tự thú để được hưởng khoan hồng của pháp luật, nhằm khuyến khích nghi can thành khẩn khai báo giúp cho quá trình phá án được nhanh hơn.

Như vậy tới đây Bộ luật Tố tụng hình sự cần thể hiện rõ hơn như trên, để đảm bảo luật pháp được mọi người "tâm phục khẩu phục".

Phạm Mạnh Hà

Nguồn: Công Lý


Tin - Bài khác
Lấy ý kiến Nhân dân về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi)
Nên bỏ thủ tục cấp giấy chứng nhận bào chữa
Cấp giấy chứng nhận bào chữa: Bên bỏ, bên giữ?
Bỏ giấy chứng nhận bào chữa là hợp lý
Bỏ giấy chứng nhận bào chữa để không gây khó luật sư
Kiểm sát viên nên xét hỏi trước
ĐBSCL: Hàng loạt thanh niên vào tù vì được bạn gái cho... "quan hệ"!
Bất ngờ xuất hiện người phụ nữ kiến nghị hoãn chi trả 7,2 tỷ đồng bồi thường cho ông Chấn
Đầu tư trang thiết bị để chống bức cung, nhục hình
Tòa có quyền truy thu tiền trốn thuế?
Quyền im lặng là để bảo vệ người vô tội
Thủ tục thăm nuôi ra sao?
Bị can, bị cáo sẽ được nghiên cứu hồ sơ của chính mình
Sửa đổi Bộ luật Hình sự: Bảo vệ tốt hơn quyền của phụ nữ, trẻ em
Tạm giữ, tạm giam độc lập để tránh bức cung, nhục hình?
Công an xã được điều tra ban đầu hay không?
Báo chí với án oan
Nộp tiền để thoát án tử: Vẫn tranh cãi
Quốc hội thảo luận Bộ luật Hình sự (sửa đổi)
Vi phạm thời hạn: Quan không sao, dân lãnh đủ!
BLHS nên bổ sung tội ‘cản trở hoạt động hành nghề của luật sư’
Giảm oan sai: Bỏ lối suy đoán có tội
Quyền im lặng: Xuất phát từ sự sợ hãi của nghi can.
Chế định bào chữa trong Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)
Tiền bồi thường oan sai cho ông Chấn "lớn nhất xưa nay"
Điều tra viên yếu thì án oan nhiều
Đề ra nhiều giải pháp tránh oan, sai trong việc áp dụng pháp luật
Xử lý nghiêm việc để xảy ra oan sai, bức cung, nhục hình
​Quốc hội khẳng định có bức cung nhục hình gây chết người
Quyền im lặng không phải là... cấm khẩu
Trang 1 trong 6Đầu tiên    Trước   [1]  2  3  4  5  6  Tiếp   Cuối    
ĐỐI TÁC TP.HCM
ĐỐI TÁC BÌNH DƯƠNG
ĐỐI TÁC BÀ RỊA - VŨNG TÀU
ĐỐI TÁC VĨNH LONG
ĐỐI TÁC ĐỒNG THÁP
LIÊN KẾT WEBSITE
NGƯỜI DÙNG TRỰC TUYẾN
People Online Thành viên online:
Visitors Khách: 34
Members Thành viên: 0
Total Users Tổng cộng: 34

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

3,905,747